Raport Departamentu Stanu o Przestrzeganiu Wolności Religijnej na Świecie w 2016 r. – Polska

 

Streszczenie

Konstytucja gwarantuje wolność religijną i stanowi, że religia jest wyborem osobistym, a wszystkie kościoły i związki wyznaniowe mają równe prawa. Stosunki z Kościołem rzymskokatolickim reguluje konkordat ze Stolicą Apostolską, który przyznaje temu kościołowi przywileje, jakich nie mają inne związki wyznaniowe. Stosunki z innymi kościołami i związkami wyznaniowymi określają ustawy uchwalone na podstawie umów zawartych przez rząd z ich przedstawicielami. Kodeks karny zabrania obrazy uczuć religijnych w przestrzeni publicznej, ale sądy często uchylały wyroki skazujące. Prezydent podpisał ustawy uniemożliwiające przekazywanie warszawskich nieruchomości znajdujących się w posiadaniu miasta, w tym nieruchomości należących do Żydów utraconych podczas drugiej wojny światowej, w ręce osób, do których należały przed nastaniem epoki komunizmu, oraz wygaszające roszczenia po sześciu miesiącach od przyjęcia przepisów. Jak podaje społeczność żydowska oraz inne związki wyznaniowe, zwrot majątku należnego wspólnotom religijnym nadal przebiega bardzo wolno – rozpatrzono zaledwie 73 wnioski z około 3,7 tys. oczekujących na początku roku. Prokurator umorzył śledztwo w sprawie katolickiego księdza, który w swoim kazaniu upamiętniającym rocznicę założenia jednej z narodowych organizacji politycznych, nazwał Żydów „rakiem”. Minister edukacji udzieliła wypowiedzi, z której wynikało, że neguje odpowiedzialność Polaków za masowe mordy Żydów w Jedwabnem i Kielcach podczas i po zakończeniu drugiej wojny światowej, ale potem przyznała, że obu ataków dopuścili się Polacy. Rząd ogłosił plan wsparcia dla uczelni założonej przez katolickiego księdza kierującego Radiem Maryja, które było wcześniej krytykowane przez Krajową Radę Radiofonii i Telewizji za emisję antysemickich wypowiedzi.

Podczas protestów i demonstracji antyimigracyjnych często pojawiały się hasła antyislamskie i antysemickie.  Na okładce popularnego tygodnika pojawiła się ilustracja rąk trzech ciemnoskórych mężczyzn obmacujących blondynkę i tytuł „Islamski gwałt na Europie”. W sierpniu kibice piłki nożnej wywiesili na dworcu kolejowym w Łodzi transparent z antysemickimi hasłami i spalili kukłę Żyda. Żydowskie i chrześcijańskie budynki sakralne i prywatne były celem aktów wandalizmu.

Przedstawiciele Ambasady Amerykańskiej spotykali się z przedstawicielami rządu i społeczności żydowskiej w celu omówienia stanu postępowań dotyczących zwrotu mienia osób prywatnych i wspólnot żydowskich oraz zwalczania antysemityzmu. Specjalny wysłannik ds. Holokaustu spotkał się z przedstawicielami rządu, aby omówić kwestie związane ze zwrotem nieruchomości oraz świadczenia socjalne dla osób, które przeżyły Holokaust. Specjalny wysłannik ds. monitorowania walki z antysemityzmem spotkał się z urzędnikami w celu omówienia sytuacji żydowskich gmin wyznaniowych, antysemityzmu oraz incydentów antymuzułmańskich. Ambasada i konsulat generalny w Krakowie były sponsorami wydarzeń promujących dialog międzywyznaniowy i tolerancję religijną.

Pełny tekst raportu dostępny tutaj. [PDF]